Hendrick Hamel en het Hamelhuis
Wie is Hendrick Hamel?
Hendrick Hamel is in 1630 in Gorinchem geboren. In 1650 ging hij in dienst van de V.O.C. Eerst als busschieter, maar al gauw maakte hij promotie en werd hij boekhouder. Een boekhouder was een belangrijke man aan boord. Hij hield het scheepsjournaal bij en beheerde de financiën en de financiële administratie. In rang stond hij gelijk aan de stuurlieden.
Hendrick Hamel stapte in 1653 in Batavia aan boord van de ‘Sperwer' voor een korte tocht naar Taiwan en de Japanse handelspost Deshima bij Nagasaki. Door een dagenlange storm sloeg het schip kapot op een onbekende kust. Van de 64 opvarenden overleefden 36 de schipbreuk, waaronder Hendrick Hamel.
Eerst dachten de bemanningsleden dat ze op een onbewoond eiland zaten, maar al snel waren zij omringd door soldaten van de plaatselijke gouverneur. Zij namen de Nederlanders in opdracht van de Koreaanse koning gevangen. Hij gaf vreemdelingen nooit toestemming om het land te verlaten, omdat hij niet wilde dat informatie over het land naar buiten zou komen. Hij nam ze in dienst als lijfwacht en onderhield ze voor langere tijd.
Hoewel de Nederlanders voortdurend ontsnappingsplannen maakten, pasten ze zich in de loop der jaren steeds meer aan. Ze leerden Koreaans en verdienden wat geld met bedelen en het vertellen van verhalen. Na 13 jaar lukte het Hendrick Hamel en zeven anderen toch nog om te ontkomen. Met een klein scheepje voeren ze naar Japan, waar ze zich meldden bij de handelspost van de V.O.C.
De V.O.C. gaf Hendrick Hamel opdracht om zijn belevenissen en het land Korea te beschrijven. Door zijn beschrijvingen, het ‘Hamel Journael', werd Korea bekend in de rest van Europa en daar zijn de Zuid Koreanen nu nog trots op. Het Journael is bewaard gebleven en ligt in het Nationaal Archief in Den Haag.
Hendrick Hamel heeft na zijn terugkomst enkele jaren in Gorinchem gewoond, maar is in 1671 weer per schip vertrokken naar Indië. In 1690 is hij teruggekeerd naar Gorinchem waar hij op 12 februari 1692 is overleden.
Het Korea van Hendrick Hamel
Jeju
In de tijd van Hendrick Hamel werd dit eiland Quelpaert genoemd. Hier strandde Hamel op
15 augustus 1653. Jeju is een vulkanisch eiland en is in zijn geheel gevormd door vulkanische erupties van duizenden jaren geleden. De hoogste berg op het eiland is de uitgedoofde vulkaan Hallasan. Met 1950 meter is deze berg de hoogste van het eiland en van heel Zuid-Korea. Op het eiland Jeju is het VOC-schip de ‘Sperwer' op ware grootte nagebouwd. Samen met de Holland Exhibition Hall is dit een veelbezochte toeristische attractie.
Seoul
Vanuit Jeju werden Hamel en zijn mannen naar Seoul gebracht. Hier werden ze aangesteld als lijfwacht van de koning. Seoul is de meer dan 600 jaar oude hoofdstad van Zuid-Korea. Met ongeveer 12 miljoen mensen op een oppervlakte van 613 km² is deze stad nu één van de dichtstbevolkte steden ter wereld. Eén van de mooiste bezienswaardigheden in Seoul is het paleiscomplex Gyeongbokgung. Het was het belangrijkste en grootste paleis uit de Joseondynastie. Het paleis werd oorspronkelijk gebouwd in 1394 door Jeong Do-jeon, een Koreaanse architect. Het onderging verschillende renovaties en uitbreidingen, die leidden tot in totaal 330 gebouwen. Het complex was het symbool van de natie en de thuisbasis van de koninklijke familie. In 1911 werd door de Japanse bezetters bijna het gehele complex vernietigd. Door archeologisch onderzoek zijn de fundamenten gevonden van veel van de gebouwen. Nu is het paleis grotendeels gerestaureerd en open voor het publiek.
Gangjin
Na ongeveer twee jaar werden Hendrick Hamel en zijn mannen naar Gangjin gestuurd. Hier heeft hij zeven jaar gewoond. Het fort Jeolla Byeongyeong waar hij vermoedelijk verbleef, is recentelijk herbouwd. Gangjin staat bekend om het celadon dat zij produceren. Celadon is keramiek van zeer hoge kwaliteit met doorgaans een groenachtige kleur. De celadonproductie in Gangjin verloopt voorspoedig omdat de regio een geschikte natuurlijke omgeving heeft, fijne aarde en het perfecte klimaat om celadon te produceren. Naast de celadonovens en -centra zijn er nog genoeg andere toeristische trekpleisters in Gangjin te vinden zoals tempels, bloementuinen en stranden. In Gangjin zijn een standbeeld van Hamel en een kanon uit de tijd van Hamel te vinden. Op 3 december 2007 is er het Hamel Memorial Museum geopend. Sinds 1998 zijn Gorinchem en Gangjin verzusterd.
Yeosu
Vanuit deze stad is Hendrick Hamel in 1666 met een bootje gevlucht naar Japan. In de haven van Yeosu staat het Hamel Lighthouse. Vlakbij deze vuurtoren staat sinds oktober 2007 een standbeeld van Hamel. Verder staat in Yeosu een enorm beeld van de machtige admiraal Yi, bekend om zijn overwinningen op het Japanse leger. Yeosu is de organisator van de World Expo 2012 met als thema ‘The Living Ocean and Coast'. Yeosu is al jaren bezig met de voorbereidingen hiervoor. Eén van die onderdelen is een brug, die telkens van kleur verandert.
Hamelhuis
In 2008 is op de Kortendijk in Gorinchem begonnen met de bouw van het Hamelhuis. In het Hamelhuis wordt een museum gevestigd met een mix van Nederlandse en Koreaanse cultuur. Ook komt er een galerie waar Koreaanse kunstenaars de gelegenheid krijgen hun werk ten toon te stellen in wisselende exposities. Achter het Hamelhuis wordt een tuin aangelegd in Koreaanse stijl. Deze tuin is toegankelijk voor bezoekers van het Hamelhuis en wordt ook betrokken bij de activiteiten in het Hamelhuis. Medio 2010 opent het Hamelhuis zijn deuren.
Meer informatie www.hamelhuis.nl
Hamelwandeling
De Hamelwandeling is uitgezet langs monumenten uit de tijd van Hendrick Hamel. Deze wandeling gaat langs gedenkwaardige gebouwen uit de 17e eeuw. Ook voert hij langs het standbeeld van Hamel en langs de plaats waar ooit zijn geboortehuis stond. De wandeling is verkrijgbaar bij VVV Gorinchem, Grote markt 17.