Historie en Cultuur
Vestingstad GorinchemEen wandeling door Gorinchem is een promenade door de historie. Wie door de straten en stegen van de binnenstad of over de vestingwallen loopt, ondergaat de sfeer van de koopmans- en garnizoensstad van weleer. Tientallen monumenten herinneren aan de tijd, dat Gorinchem een centrum van visserij, markten, scheepvaart en handel was en als vesting een belangrijke plaats innam in de (Nieuwe) Hollandse Waterlinie. Gorinchem is rond het jaar 1000 aan de oevers van de Linge ontstaan als vissersnederzetting rond de hoeve van Gorik.
Vanaf de 13e eeuw ontwikkelde Gorinchem zich onder het bewind van de Heren van Arkel tot een middeleeuwse stad die in 1382 stadsrechten kreeg. In 1412 kwam de stad in het bezit van de Hollandse graven van achtereenvolgens het Beierse, Bourgondische en Oostenrijkse Huis tot ze in 1581 onder de Republiek der Vereenigde Nederlanden kwam. Gorinchem beleefde in deze tijd een grote economische bloei.
Overal in de binnenstad is de historie tastbaar en zichtbaar. Het stratenpatroon dat zich in de 15e en 16e eeuw vormde is nog intact. De groene, 16e eeuwse stadswallen zijn vrijwel volledig bewaard gebleven. Markante verdedigingswerken geven op een speciaal uitgezette wandeling over deze stadswallen een boeiend beeld van een eeuwenoude vesting. De geschiedenis is verder in ere gehouden doordat belangrijke monumentale gebouwen en panden in oude luister zijn hersteld. Met respect voor dat verleden wordt de binnenstad de laatste jaren vernieuwd. Grote en kleinere nieuwbouwprojecten doen recht aan de waardevolle kenmerken van de historische omgeving.
Gorinchem maakt deel uit van de vestingdriehoek Loevestein-Woudrichem-Gorinchem.
Gorcums Museum
In het Gorcums Museum, gevestigd in het voormalige stadhuis in het stadshart, maak je kennis met avontuurlijke en waardige gebeurtenissen uit de historie van de stad. Een ‘tijdlijn' laat zien hoe de stad zich ontwikkelde van een eenvoudige nederzetting aan de rivier tot belangrijke vesting. Keizer Napoleon noemde de stad zelfs ‘de sleutel van Holland'. Ontdek in het museum waarom de stad voor hem zo belangrijk was en hoe de stad zich eeuwenlang verdedigde tegen een belangrijke vijand: het water. Er is meer, want in het Gorcums Museum gaan historie en beeldende kunst hand in hand. Op verrassende thematentoonstellingen wordt het werk van tal van beeldend kunstenaars getoond. Op de eerste verdieping van het museum vind je de Artotheek, die hedendaagse kunstwerken uitleent en verkoopt aan particulieren. De Artotheek organiseert ook tentoonstellingen, publieksactiviteiten en educatieve projecten.
Meer informatie www.gorcumsmuseum.nl
Monumenten
Gorinchem telt ruim tweehonderd rijksmonumenten, die op negen na allemaal in de vestingstad te zien zijn. Alleen al in de Molenstraat, bij de Grote Markt, zijn 31 monumenten te vinden. Eén van die monumenten is het pand "Huize Matthijs en Marijke", met in de steeg het luikje waar baby's te vondeling gelegd konden worden. Ook de panden van het voormalige Hoogheemraadschap de "Oude Doelen" en de "Tolkazerne" kunnen niet aan de aandacht ontsnappen. De scheve kerktoren is tevens een bijzonder monument. Al bij de bouw in de 15e eeuw begon de toren te verzakken. Door het volgende deel steeds loodrecht op de verzakte onderkant te zetten ontstond deze bijzondere toren. De toren kan beklommen worden. Het uitzicht over de vestingstad is meer dan de moeite waard. Bij de VVV kunt u terecht voor de juiste data waarop de toren wordt opengesteld.
De stadswandeling, die verkrijgbaar is bij de VVV, voert o.a. langs de hiervoor genoemde monumenten. Opvallend is de nog steeds behouden oude structuur van de stad met al haar stegen. Ook staan in de binnenstad van Gorinchem meer dan 40 kunstwerken op bijzondere locaties. Tijdens een wandeling door de stad komt u ze vanzelf tegen.
VVV Zuid-Holland Zuid heeft een speciaal dagarrangement samengesteld voor een bezoek aan de Vestingstad Gorinchem.